Gemeente Sint-Jans-Molenbeek | Wijkcontract 2009-2013 CINEMA / BELLE-VUE

Ideeën / Voorstellen van Lieven SOETE
lieven.soete@bruxel.org

29-04-2009

13 voorstellen binnen het Luik 1: Sociale woningen

1.01|a| Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nr. 65
1.01|b| Bouwen van "containerwoningen" als noodwoningen voor de huidige bewoners

1.02| Grondig renoveren van de woningblokken in de Kolomstraat 17-19-21 en de Paalstraat 16
1.03| Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nrs 1 tot 9

1.04| Inrichten van groene park- en parkeerruimte in de Eindestraat (rue Fin) nrs 21-33.
1.05| F.Brunfautstraat 36-38 renoveren en creëren van een doorgang naar Belle-Vue

1.06| Kolomstraat nrs 2 & 4 en mogelijks ook nrs 6 & 8 vernieuwen tot sociale woningen
1.07| Hoek Ransfortstraat - Eindestraat 41 (rue Fin) vernieuwen tot noodstudio's

1.08| Ransfortstraat 23A vernieuwen tot sociale woningen
1.09| Eindestraat (rue Fin) 44 & 46 vernieuwen tot sociale woningen

1.10| Eindestraat (rue Fin) 42 vernieuwen tot sociale woning
1.11| Bouwen van sociale woning(en) in de Kolomstraat 34

1.12| Bouwen van één sociale woning in het complex Huilerie - Jardin Urbain voor een "buurtconcierge"
1.13| Verbouwen tot sociale woning(en) van gedeelte van het complex «Au Quai» [Henegouwenkaai - Zwart-Paardstraat]


9 voorstellen binnen het Luik 4: de creatie en heraanleg van openbare ruimten

4.01| Herdenken van het Fonderie-Park? [Olifantstraat - V.Dekeyserstraat - Cail & Hallotstraat]
4.02| Herdenken van de Espace Pierron [E.Pierronstraat]

4.03| Nieuwe groene openbare ruimte in de Zwart-Paardstraat
4.04| Nieuwe openbare speelruimte in de Delaunoystraat-Vanderstraetenstraat

4.05| Bredere voetpaden zonder hindernissen
4.06| Voetgangers kunnen ook diagonaal beschermd oversteken

4.07| Geen kasseien meer als rijwegbekleding | Wél voor parkeerstroken
4.08| Creëren van een groene ruimte en/of een afgesloten speelpleintje voor peuters in de Kolomstraat 34

4.09| De hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat als ontmoetingsplek inrichten



9 voorstellen binnen het Luik 5: socio-economische herwaardering van de wijk

5.01| Oprichten van een buurtclub voor jongeren, rond muziek, sport en dans.

5.02| Inrichten, verbouwen of bouwen van een Burenhuis [Maison des voisins] voor de Brunfaut-Ransfortbuurt
5.02.a| Het complex «Au Quai» inrichten (gedeeltelijk) als burenhuis.
ofwel 5.02.b| Een «burenhuis» voorzien in het gemeentelijk complex Belle-Vue.
ofwel 5.02.c| Delen van La Fonderie als burenhuis gebruiken.
ofwel 5.02.d| De hal en/of de turnzaal van Ecole 10 als burenhuis gebruiken
ofwel 5.02.e| Een burenhuis bouwen in het Fonderie-Park

5.03| Ondersteuning van de Vier-Windenschool die vanaf 2010 helemaal wordt herbouwd
5.03.a| Een buurtgerichte ondersteuning van de Vier-Windenschool
5.03.b| Een communicatie-ondersteuning van de Vier-Windenschool (en de school Sainte-Ursule)

5.04| De industriële hal in de Delaunoystraat 18, als sporthal inrichten
5.05| Ecole 10 - La Cité des Enfants, openen naar de buurt.

5.06| Een «Jeugdhok» voor de verschillende jeugdbewegingen samen.
5.07| caNar :: Een artistiek project in/op/langs het kanaal

5.08| Zinnekes @ Molenbeek in 2010, in 2012, ...
5.09| Een terras van «Les Uns & les Autres» op de hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat

Top

13 voorstellen binnen het Luik 1: Sociale woningen
voor het wijkcontract Cinema-BelleVue in Molenbeek 2009-2013

Uitgangspunten:
1.
De nood aan sociale woningen is in laag Molenbeek de eerste prioriteit. Sociale woningen zijn ook een goed verweermiddel tegen het fenomeen van "gentrification": het buitenduwen van de huidige armere bevolking, door de neveneffecten van "opwaardering" van de buurten.

2. Laag Molenbeek en zeker de perimeter van dit wijkcontract is een van de dichtst bevolkte wijken van Europa: gemiddeld 15 à 20.000 inwoners per vierkante kilometer, met pieken tot 25 à 30.000. Als heel Brussel dezelfde bevolkingsdichtheid zou hebben als onze wijk, dan waren we in het Brussels Gewest met 3,7 miljoen!

3. De nood aan vrije en/of groene ruimtes (privé zowel als publiek) is schrijnend. Wat nog vrij is kan best open en vrij blijven.

Daarom:
a. Betekent voor ons de prioriteit voor sociale woningen op de eerste plaats de sanering en renovatie van het grote park reeds bestaande sociale woningen binnen de perimeter.
b. Bovenstaande argumentatie geldt evenzeer tegen het verder verdichten qua inwoners, via de gentrification-mechanismen: lofts, "standing woontorens" en betaalbare middenklaswoningen (via de GOMB of het Woningfonds).
c. Waar er sociale woningen worden bij gecreëerd, moet dit naast de woonfunctie een sociale functie hebben: als conciergewoning.

Top

Voorstel 1.01 | Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nr. 65
Met links naar Luik 4: Openbare ruimte en Luik 5: socio-economische herwaardering

1
.01
.a| Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nr. 65 + heraanleg openbare ruimte + creëren van sociale infrastructuur
    Het gebouw dat bekend staat als de "Brunfaut-toren" of ook "de kartonnen doos" is in gebruik sinds 1968 en is hoogstdringend aan totale renovatie of heropbouw toe. Er zijn in totaal 96 woningen [Cijfers in 2005: 16 studio's / 16 x 1 kamer / 48 x 2 kamers / 16 x 3 kamers].
    Er kan een model van een hedendaags sociaal woningblok van gemaakt worden. Conform aan alle hedendaagse vereisten wat betreft woonconfort, duurzaamheid en sociale infrastructuur.
    Deze toren is het beste "landmark" (herkenningspunt) van laag Molenbeek: te zien vanaf de Hallepoort, het Koningsplein, de Kunstberg.

    . Ontmantelen van het hele gebouw tot op de stalen structuur. Bewaren van deze structuur, van het bouwvolume en respecteren van het modernistisch karakter van het gebouw.
    . De begane grond volledig vrijmaken als een (publieke) open ruimte en zo het open perspectief naar de Espace Pierron herstellen.
    . De nodige nutsvoorzieningen (verwarming, afvalverwerking,...) ondergronds maken.
    . De nodige trappen en liften buiten de bestaande structuur als nieuw toevoegen.
    . Elke woning voorzien van een bruikbaar balkon of een terras.
Eventueel: enkele bouwlagen gedeeltelijk vrijhouden om er groene binnentuinen (in combinatie met vertikale tuinen) te maken. [Inspiratie te vinden in Berlijn, het vroegere oostelijke deel, hoe men de oude "woonkazernes" grondig en hedendaags gerenoveerd heeft.]
    . De bovenste of dakverdieping een publieke functie geven: kinderkribbe, cafetaria,...
    . Het dakoppervlak en de zijgevels benutten voor duurzame energie (zon & wind) en groenbedekking of begroeiing.
    . Minstens 1 maar bij voorkeur 2 woningen voorzien voor concierges - die in beurtrol voor dag- en nachtpermanentie zorgen.

1.01.b| Bouwen van "containerwoningen" als noodwoningen voor de huidige bewoners – rekening houdend dat ze niet allemaal terug zullen kunnen naar Brunfaut 65. [Moderne comfortregels vereisen grotere wooneenheden.]
    . Op de reeds bestaande fundering van de Watan-toren, op grondgebied Molenbeek aan de overkant van het kanaal op de site "Ninoofse Poort".
    . Op de site van het Weststation.
Dit zou bovendien als voordeel hebben dat op beide sites eerst een proef kan gedaan worden omtrent de beste inplanting, dichtheid, cirkulatie, diversiteit in de functies,... van de te bouwen nieuwe sociale woningen.
   
Top

Voorstel 1.02 | Grondig renoveren van de woningblokken in de Kolomstraat 17-19-21 en de Paalstraat 16
Met links naar Luik 4: Openbare ruimte
en Luik 5: socio-economische herwaardering

Grondig renoveren van de woningblokken in de Kolomstraat 17-19 [in gebruik sinds 1968] en de Kolomstraat 21 - Paalstraat 16 [in gebruik sinds 1977] + heraanleg openbare ruimte.
Reeds vijf jaar (of langer?) wordt door de eigenaar, de Logements Molenbeekois beloofd dat de openbare ruimte op deze plaats zal heringericht worden. Het is nu het moment om dit in een globale aanpak te realiseren.

    . De gebouwen moeten aan de hedendaagse vereisten qua comfort, duurzaamheid en sociale infrastructuur aangepast. Tezelfdertijd moet er een architectonisch geheel gecreëerd worden, het centrum van Molenbeek, Brussel en Europa waardig. De hoge gebouwen zijn van ver van alle kanten zichtbaar. Sommige van die kanten kunnen onmogelijk "architectuur" genoemd worden.
    . De openbare ruimte moet maximaal in functie van de voetgangers en het creëren van groene ruimtes heraangelegd. Ook de nodige parkeerruimte moet hierbij maximaal "vergroend" worden.
    . Nagaan in welke mate aanpalende terreinen (in publiek bezit) ook meer vergroend kunnen worden en er visuele of directe verbindingen kunnen gemaakt worden.
    . Nagaan in welke mate (delen van) de gelijkvloerse delen, beter voor sociale of commerciële doeleinden kunnen gebruikt. De aanwezigheid van een bushalte creëert reeds een ontmoetingspunt.
    . Het dakoppervlak en de zijgevels benutten voor duurzame energie (zon & wind) en groenbedekking of begroeiing.
    . De renovatie kan grotendeels via de "zachte renovatie": de bewoners in beurtrol tijdelijk elders huisvesten.
    . Minstens 1 maar bij voorkeur 2 woningen voorzien voor concierges - die in beurtrol voor dag- en nachtpermanentie zorgen.

Top

Voorstel 1.03 | Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nrs 1 tot 9
Met links naar Luik 4: Openbare ruimte
en Luik 5: socio-economische herwaardering

Grondig renoveren van het woningblok in de F.Brunfautstraat nrs 1 tot 9 + heraanleg openbare ruimte + creëren van sociale infrastructuur


Dit grote woningblok is ingeplant tégen enkele elementaire regels van de stedebouw en architectuur in. Het is in gebruik sinds 1975 en bevat 79 woningen. Toch is het aan een heel grondige renovatie toe. De architecturale en urbanistische blunders moeten rechtgezet.

    . De decoratieve "balcons" waar zelfs geen stoel op kan, moeten afgebroken en vervangen worden door echte terrassen of balcons. Zowel aan de oost- en westkant als aan de noordkant (Gentse steenweg).
    . De woningen op de begane grond moeten weg en vervangen worden door zoveel mogelijk open ruimte – vooral het gedeelte naar de Eindestraat (rue Fin) toe.
    . Vooral op het hoekgedeelte met de Gentse steenweg, een aantal sociale en commerciële functies voorzien.
    . De aanpalende en tegenoverliggende verkrotte bouwsels in het bouwblok moeten opgekocht of onteigend en afgebroken zodat er vrije en groene ruimte ontstaat voor de bewoners van dit woningblok - maar evenzeer voor de bewoners van het nieuwe woningblok van asbl l'Espoir in de Eindestraat (rue Fin).
    . Het grote dakoppervlak en de grote zuidgevel benutten voor duurzame energie (zon & wind) en groenbedekking.
    . Minstens 1 maar bij voorkeur 2 woningen moeten voorzien blijven voor concierges - die in beurtrol voor dag- en nachtpermanentie zorgen.
  
Top

Voorstel 1.04 | Groene park- en parkeerruimte inrichten in de Eindestraat (rue Fin) nrs 21-33
Met links naar Luik 4: openbare ruimte en Luik 5: socio-economische herwaardering
Voorstel is aanvullend bij voorstel 1.03

Inrichten van groene park- en parkeerruimte in de Eindestraat (rue Fin) nrs 21-33.

Dit voorstel wordt expliciet bij Luik 1 ingediend, om te beletten dat deze als enige nog resterende "open plek" ook zou worden dichtgebouwd met sociale woningen. De beide grootse woongebouwen in de onmiddellijke buurt (l'Espoir in de rue Fin en Blok 1-9 in de Brunfautstraat) hebben veel te weinig omringende open en groene ruimte. Ze zitten beide ingeklemd in een overbebouwing die moet opengemaakt worden.
    Het terrein zou eigendom zijn van de handelaar die de meubelzaak heeft op de Gentse steenweg nr. 52. Op nummer 19 van de rue Fin heeft deze zaak ook een krot als toegang naar de grote stapelplaatsen, achter deze open plek. Er zijn 18 staanplaatsen voor auto's, die worden verhuurd. De stapelplaatsen grenzen ook aan het terrein van het nieuwe woonblok l'Espoir in de Eindestraat.
In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stonden de gebouwen als "in slechte staat" (état dégradé) - samen met het aanpalende "monument" van cinema Forum (Gentse steenweg).

    . De open plek moet zo veel mogelijk vergroot worden. Door aankoop, onteigening of partnerschap publiek-privé. Er zullen waarschijnlijk ook kosten zijn voor de sanering van de bodem.
    . De "open plek" wordt heraangelegd als parkgebied - waarop ook parkeermogelijkheid is: een groene maar deels verharde bodem via een rastersysteem; met bomen en zoveel mogelijk groene vertikale wanden op de omringende muren.
    . Een systeem dat dit overdag een open parkje is - met individueel vergrendelde parkeerruimtes. s' Avonds wordt het parkje afgesloten (de auto's staan veilig). Af te sluiten toegang vanuit het domein l'Espoir.

Top

Voorstel 1.05 | F.Brunfautstraat 36-38 renoveren en creëren van een doorgang naar Belle-Vue
Met link naar Luik 4: Openbare ruimte
en Luik 5: socio-economische herwaardering

Creëren van een doorgang vanuit de F.Brunfautstraat naar het complex Belle-Vue en het renoveren van de woningblokken in de F.Brunfautstraat 36-38 [in gebruik sinds 1964].

De 2 grote projecten in het Belle-Vue complex (gemeentelijk en privé) eisen dat er een opening en toegang gemaakt wordt "naar Molenbeek". Nu staat de hele site Belle-Vue fysiek, maar ook sociaal en "ideologisch", met de rug naar Molenbeek.

    . Een opening tussen de Brunfautstraat en het kanaal kan best gemaakt worden op de plaats waar de 2 grote onderdelen van de Belle-Vue site samenkomen; waar er ook een aantal secundaire nutsgebouwen van de brouwerij kunnen afgebroken worden. Dat is ter hoogte van de nrs 36-38 in de Brunfautstraat.
    . Het gaat om 2 gebouwen in een ronduit lelijke architectuur die een breuk maken in de straat: kleur, hoogte [van 4 naar 6 verdiepingen] en bouwstijl. In totaal 28 woningen [situatie 2005]. Een renovatie, samen met een opvallende architectonische ingreep is nodig. Een "poort" creëren van 1 of 2 bouwlagen hoog.
    . Een opening naar de Brunfautbuurt en van daaruit naar de gemeente maakt ook de (zachte) mobiliteit beter beheersbaar en creëert een direct contact met de site van de oude bedding van het Zinneke (la Sennette of la Petite Senne).
    . Op het gelijkvloers moet ruimte voorzien voor de nodige sociale en commerciële functies. Een bushalte zou er misschien welkom zijn.
    . Ministens 1 woning moet voorzien zijn voor een concierge.

Top

Voorstel 1.06 | Kolomstraat 2 & 4 en mogelijks ook 6 & 8 vernieuwen tot sociale woningen
Met links naar Luik 5: socio-economische herwaardering en Luik 4: openbare ruimte.

Opkopen en renoveren van nrs 2 & 4 in de Kolomstraat. Zo mogelijk samen met de nrs 6 & 8.
    . De rij van 4 huizen nrs 2 tot 8 in de Kolomstraat vormen een mooi en nog intact historisch en architectonisch geheel. Het is een zeldzaam geheel van de "Molenbeekse stijl". De nummers 2 & 4 zijn erg verkrot en staan momenteel te koop. De nummers 6 & 8 zijn duidelijk in betere staat.
    . Een architectonische "restauratie" operatie: de 4 gevels terug in 1 rij herstellen.
    . Het element "erfgoed / patrimonium" – ook als het niet om "erkende" monumenten gaat, plaats geven in de openbare ruimte en aandacht. Dus: beletten dat er voertuigen kunnen geparkeerd worden vlak voor de woningen. Een breder voetpad voorzien langs weerszijden van de straat.
   
Top

Voorstel 1.07 | Ransfortstraat - Eindestraat 41 (rue Fin) vernieuwen tot noodstudio's

Onteigenen of opkopen van gebouw hoek Ransfortstraat - Eindestraat 41
(rue Fin) om er noodstudio's te maken.
    . Eigenaar heeft enkele renovatiewerken gedaan. Maar intussen gaat de verkrotting toch verder (ramen staan half open, duiven, vandalisme, sluikstort...). Een gevaar voor de volksgezondheid.
In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stond het gebouw aangeduid als "in slechte staat" (état dégradé).
    . De overheid kan/moet de nodige maatregelen nemen om hier noodstudio's te maken. De situatie is zodanig dat er op die hoek geen fatsoenlijke sociale appartementen of woning te maken zijn.

Top

Voorstel 1.08 | Ransfortstraat 23A vernieuwen tot sociale woningen

Onteigenen of opkopen van gebouw Ransfortstraat 23A
om er sociale woningen te maken.
   
. Eigenaar heeft enkele renovatiewerken gedaan (nieuwe ramen). Maar intussen gaat de verkrotting verder (open ramen, duiven, sluikstort... ). De grote poort op begane grond gaat nooit open. Ramen op verdiepingen staan half open en zijn het domein van stadsduiven. Een gevaar voor de volksgezondheid. De oprit naar de "poort" wordt permanent gebruikt als parkeerplaats en hindert heel sterk het drukke voetgangersverkeer - te meer door de vele uitwerpselen van de duiven. In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stond het gebouw als "verkrot" (totalement dégradé).
    . De overheid kan/moet de nodige maatergelen nemen. Zonodig onteigenen of het gebouw opkopen en er de nodige renovatie voor sociale woningen doen.

Top

Voorstel 1.09 | Eindestraat (rue Fin) 44 & 46 vernieuwen tot sociale woningen
Met directe link naar voorstel 1.10|

Onteigenen of opkopen van de krotten in de Eindestraat (rue Fin) 44 & 46 om er sociale woningen te maken.
   
. Dit zijn twee krotten die bewoond worden. Af en toe wordt hier en daar wat verf gesmeerd, maar de verkrotting gaat verder. In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stonden de gebouwen als "in slechte staat" (état dégradé).
    . De overheid kan/moet de nodige maatregelen nemen. Moet dit afgebroken worden of zijn ze te renoveren, moet door deskundigen bepaald worden.

Top

Voorstel 1.10 | Eindestraat 42 vernieuwen tot sociale woning
Met directe link naar voorstel 1.09|

Opkopen van het krot in de Eindestraat 42 om er sociale woning te maken.
   
. Dit gebouw is een woning die samen met het groter dépot ernaast, nr. 40, door La Fonderie gebruikt wordt als archief. In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stonden beide gebouwen als "verkrot" (totalement dégradé).
    . In het algemeen is het onverantwoord dat woningen gebruikt worden voor functies waarvoor ze niet bestemd zijn, hier als archiefruimte. In Molenbeek krioelt het van de dépots, ateliers, hangars,... die voor niet-woning-functies kunnen gebruikt worden. La Fonderie kan beter nu maatregelen nemen om ergens een fatsoenlijk archief te (ver)bouwen. Het grotere dépot op nummer 40 is evenzeer een kanker in de buurt. Het zou ideaal zijn om het grootste deel (achterbouw) af te breken zodat de Jardin Urbain ernaast kan uitbreiden.
    . Als de overheden nu de koppen bijeen steken en maatregelen nemen, kunnen enkele kankers weggewerkt, enkele fatsoenlijke sociale woningen gecreëerd en een mooie oplossing gevonden voor La Fonderie en de Jardin Urbain.

Top

Voorstel 1.11 | Bouwen van sociale woning(en) in de Kolomstraat 34
Alternatief: zie Voorstel 4.09|Creëren van een groene ruimte en/of een afgesloten speelpleintje voor peuters.

Onteigenen of opkopen van terrein (braak) in de Kolomstraat 34 om er sociale woning(en) te maken.
    . Eigenaar wilde verbouwingswerken doen maar het gebouw is ingestort en afgebroken. Het ziet er naar uit dat eigenaar niet de financiële middelen heeft om nieuw te bouwen en dit terrein voor een of meerdere generaties een kanker en stortplaats blijft.
    . Het aanpalende gebouw, nr. 32 is Café de la Rue, sociaal en historisch een "monument" in de buurt en daarbuiten. Ik denk dat dit eigendom van de Gemeente is. Het is ook aan renovatie toe.
    . Er kan gedacht worden aan een formule zoals de Jardin Urbain in de Eindestraat (rue Fin): een doorgang die zicht en toegang biedt aan de tuin achteraan. Deze tuin zou kunnen doorgetrokken worden als er met de leegstand van CarToBox iets gedaan wordt en de muur rond de tuin van de Auberge de Jeunesse wordt vervangen door een visueel contact.

Top

Voorstel 1.12 | Eén sociale woning in het complex Huilerie

Bouwen van één sociale woning in het complex Huilerie [Ransfortstraat 40 ] - Jardin Urbain [Eindestraat 34] bestemd voor een "buurtconcierge".

Het gebouw van de ex Huilerie Deffaux [Ransfortstraat 40] is eigendom van de Gemeente.
In het dossier voor het wijkcontract Fonderie-Pieron (2001) stond het gebouw aangeduid als "verkrot" (totalement dégradé) en "leegstand" (Sans occupation). Deze toestanden zijn onveranderd.

    . In het kader van de oproep tot projecten voor het (federale) GrootStedenBeleid (Politique des Grandes Villes) diende asbl La Rue reeds een voorstel in. Ze stellen
voor het gebouw een sociale / educatieve functie voor en willen het verbinden met het sociaal project Jardin Urbain in de Eindestraat. Dit kan ondermeer door gebruik te maken van het feit dat de meeste aanpalende eigendommen van de Jardin Urbain ook gemeentelijke eigendom zijn (gelegen in de St-Martinstraat). Als dan ook La Fonderie een wisseloplossing kan vinden voor hun archief, kan de Jardin Urbain een echte stadstuin worden met ingangen via de Eindestraat (rue Fin), de Ransfortstraat 40 en de St-Martinstraat 21-23. Een soort "buurtcentrum voor groene en duurzame kennis" in de ex-Huilerie is dan zeker meer dan gewenst.
    . Ik stel voor dat in dit project zoveel mogelijk wordt afgebroken en vrije ruimte wordt gecreëerd. Maar dat er ook voorzien wordt in één (1) sociale woning, bestemd voor een concierge-functie voor een aantal publieke gebouwen in de directe buurt: Huilerie-Jardin Urbain / La Fonderie (althans de lokale buurtfunctie ervan) / Ecole 10.
    Deze concierge kan in beurtrol werken met de bewoners van een sociale woning in de St-Martinstraat en de Eindestraat (rue Fin).

Top

Voorstel 1.13 | Sociale woning(en) in het complex «Au Quai»
Gaat samen met
Voorstel 5.02.a| Het complex «Au Quai» inrichten (gedeeltelijk) als buurtruimte.

Verbouwing tot sociale woning(en) van het woninggedeelte van het complex «Au Quai», hoek Henegouwenkaai en Zwart-Paardstraat.

Dit gebouw is eigendom van het Brussels Gewest (Grondregie). Het wordt met toestemming van de eigenaars al jaren gebruikt door het artiestencollectief Au Quai. Het Brussels Gewest wil het gebouw verkopen om er lofts en/of appartementen van te laten maken, zowel van het bestaande woninggedeelte als van de aanpalende industriële ruimtes. Het collectief Au Quai zal zélf een voorstel tot project uitwerken voor het geheel van het complex.

Belangrijk is om de woonfunctie in dit geval zeker te behouden:
    - Vooreerst om op de Henegouwenkaai een minimum van sociale controle te creëren. Al jaren zijn de bewoners van Au Quai er de enige bewoners op een heel lang stuk aan het kanaal tot aan de Ninoofse Poort.
    - Ten tweede om de artiestieke ruimtes die men wil behouden en fatsoeneren, ook bruikbaar te maken voor de buurtbewoners ('s avonds / in het weekend). Dit blijkt immers alleen mogelijk als er een woonfunctie (minimaal een concierge) is gekoppeld aan een socio-culturele functie.

Top

9 voorstellen binnen het
Luik 4: de creatie en heraanleg van openbare ruimten

voor het wijkcontract Cinema-BelleVue in Molenbeek 2009-2013

Uitgangspunten:
1.
De openbare ruimten in de buurt zijn uiterst schaars, zeker als men ze berekent per aantal inwoners – wat de enige correcte benadering is. Daarvan zijn de zogenaamde «groene ruimten» dan nog veel schaarser, zowel absoluut als relatief. Veel van die «groene» ruimten binnen de perimeter zijn ook grotendeel gemineraliseerd: het Bonnevie-park (kunststof), de Espace Pierron (kunsstof), het Fonderie-Park (kasseien), de tuin van La Fonderie (kasseien en ruïnes).
     De openbare en zeker de groene ruimtes moeten dus per vierkante centimeter bekeken en behandeld worden. Als het (nog) niet mogelijk is de grondoppervlakte te vergroenen, dan kan het
in de buurt toch dikwijls op daken en langs muren.

2. De voetgangers krijgen prioriteit als gebruikers van de openbare ruimtes – voor de fietsers en samen met hen voor de auto's. Het sociale leven in laag Molenbeek speelt zich (gelukkig) grotendeels op de straat af. Dit kan een sterk punt worden. Er moet geen negatieve politiek gevoerd worden "tégen de auto's", maar wel een positieve politiek voor de voetgangers (en secundair de fietsers).

3. Onder de voetgangers moeten de zwaksten prioritaire aandacht krijgen: de kinderen en de minder mobielen.

4. De overheid heeft belangrijke voorbeeldfunctie op alle punten: netheid, zorgzaamheid, duurzaamheid, efficiëntie. In de mate dat dit correct gebeurt kan de individuele burger op zijn/haar verantwoordelijkheid gewezen, gecontroleerd en zonodig ook gesanctioneerd worden.
    De macht van het getal moet erkend. Waar veel volk passeert of bijeen komt, is die groep niet langer de som van individuen. De overheden moeten dus plaatsvervangend optreden. Hierbij kan best de vuistregel gehanteerd worden: «wat op de Grote Markt (niet) kan, kan ook (niet) in onze buurt.» Het moet nog berekend worden, maar het zou best kunnen dat er méér passage is (voetstappen per vierkante meter per uur) in de Gentse Steenweg, de Pradostraat of de Ransfortstraat dan op de Grote Markt. En op/rond die Grote Markt zijn bv permanent twee straatvegers aan het werk...!

5. Flexibiliteit en polyvalentie kunnen best ook op gebruik / inrichting van de openbare ruimtes toegepast. Het sociale leven in laag Molenbeek is heel intens, en dus heel divers. Soms heel verschillend volgens de uren van de dag, werk- of vrije dag, het weer, de cyclus van een belangrijke groep gebruikers (examenperiodes of vakantie), belangrijke evenementen in de sport, enz...

6. Openbare ruimte wordt te vaak tweedimensionaal bekeken en beoordeeld; als een vlak met accenten: bomen en planten, meubilair, kleine niveauverschillen, soorten materialen en de kleuren ervan...
    Terwijl de perspectieven vanuit en naar een openbare ruimte meestal doorslaggevend zijn om al dan niet een openbare ruimte goed te vinden en te gebruiken. Dit gebeurt uiteraard bijna altijd onbewust. Niet alle straathoeken leiden tot eenzelfde perceptie van "gezellig", "veilig", "rustig" of worden ervaren als een goed observatie- of ontmoetingspunt.
    Onze wijk biedt juist zeer veel mogelijkheden om de verticaliteit als positief instrument te gebruiken. Er is  zeer grote diversiteit in bouwhoogte, met onbebouwde of half bebouwde percelen: dus veel "blinde" muren. Wat een "gat" is kan evengoed een "uitzicht" worden; wat een "blinde" gevel is, kan een groen paradijsje worden. Enz.
    [Zonodig kan verfrissende inspiratie gevonden worden in de manier waarop in Barcelona, in de wijk La Ribera, bij recente stadsvernieuwingen wordt omgesprongen met verticale elementen.]

Top

Voorstel 4.01 | Herdenken van het Fonderie-Park? [Olifantstraat - V.Dekeyserstraat - Cail & Hallotstraat]

Het parkje komt ter discussie omdat blijkt dat het "weinig gebruikt wordt". Dat is correct, zeker in vergelijking met de twee andere in de wijk, het Bonnevie-park en de Espace Pierron.
    Het Fonderie-park ligt op de plek waar vroeger een fabriek gelegen was en is daarom als monument (landschap) ingekleurd. Het is geen gewoon park, want het is bestraat met kasseien van de oude fabriek. De omheining bestaat grotendeel uit de oude fabrieksmuur. In de jaren '80 van de vorige eeuw werden de buurtbewoners bij de aanleg van het park betrokken en verkozen toen een vaste ondergrond in plaats van gras. Dit is dus nog steeds geen park om te voetballen of met speeltuigen voor kinderen, daarvoor werden toen de Espace Pierron en het Bonnevie-park gekozen.
   
Moet het Fonderie-park niet herdacht worden nu de wijk een zéér jonge bevolking heeft?

    . In de aanpalende sociale woningblokken in de Olifantstraat woont nog steeds een hoog percentage senioren. De Auberge de la Jeunesse brengt regelmatig ook veel "drukte" in de straat.
Een echt "rustige plek" is nog steeds een behoefte in de buurt.
    . De Olifantstraat is een drukke verkeersstraat geworden sinds het nieuwe mobiliteitsplan. Vrij donker door de grote bomen. Dus niet een echt veilige straat voor kleine kinderen.
    . Peuter- en kleuterspeeltuigen kunnen best in kleine eenheden zo dicht mogelijk bij de woningen. Ze beter spreiden in de buurt.
    . Een nieuwe speelruimte kan gecreëerd worden op de open ruimte van de hoek Delaunoystraat - Vanderstraetenstraat.
[Zie
Voorstel 4.04| Nieuwe openbare speelruimte in de Delaunoystraat - Vanderstraetenstraat]
    . Misschien een kleine peuter- en kleuter-speelruimte creëren op de open plek in de Kolomstraat 34.
[Zie voorstel 4.08|
Creëren van een groene ruimte en/of een afgesloten speelpleintje voor peuters in de Kolomstraat 34]

Dus: ben ik er voor om het huidige karakter van het Fonderie-park te behouden.

Verbeteringen:
    . De doorlating van regenwater drastisch verhogen. Het karakter van het park kan bewaard als kasseien gedeeltelijk zouden vervangen worden door gras, in een bepaald patroon.
    . Het park is nu door beplanting visueel afgesloten aan de buitenkant en open in het midden. Wie het park niet kent kan niet vermoeden wat er achter de hekkens op de oude fabrieksmuur te vinden is. Meer openheid aan de kant van de Olifantstraat zou mogen.
    . Er zijn 2 fonteinen in dit park. Maar ze werken haast nooit (meer).
    . Er is 1 mooi fresco als hulde aan Neel Doff ("Keetje Tippel") die in de Ransfortbuurt gewoond heeft. Het moet gerespecteerd worden. Er zijn nog heel wat muren beschikbaar om ook andere fresco's aan te brengen.
    . Het park is uitermate geschikt als expositieruimte: sculpturen, installaties, foto's;...
Er is reeds electriciteitsaansluiting voorzien tot in het midden van het park.
    . De poort naar de Cail & Hallotstraat moet samen met de andere poorten geopend. Dit creëert een groene route door de buurt.

Top

Voorstel 4.02 | Herdenken van de Espace Pierron [E.Pierronstraat]

Het is er altijd ontzettend druk en dus is het normaal dat er sterke en snelle sleet op komt. Het is slecht onderhouden (bestrating, meubilair, speeltuigen, sportinfrastructuur,...)
    Er is een probleem dat de senioren van de Ransfortbuurt zich in dit afgesloten park niet (meer) wagen. De drukte van de balspelen en de systematische overbevolking van het park door kinderen, garandeert het tegendeel van rust. Er zijn ook véél te weinig comfortabele zitbanken.
    Binnen het park is er een groene, dode hoek: waar de E.Pierronstraat en de Henegouwenkaai samenkomen.

Verbeteringen:
    . "Zero tolerance" instellen t.o.v. de verantwoordelijke overheid (de Logements Molenbeekois) wat betreft vernieuwen van wat kapot is.
    . Het meubilair moet vernieuwd en uitgebreid.
    . De kleuterspeelplaats met speeltuigen moet uitgebreid en afgesloten van de sportvelden, met eigen zitbanken.
    . Meer en grotere vuilbakken.
    . De hoek van de E.Pierronstraat en de Henegouwenkaai kan beter buiten de omheining en dus buiten het eigenlijke park als groene ruimte aangelegd: onder de platanen met eigen meubilair. Dit maakt ook een door voetgangres veel gebruikte vebindingsweg van de Ninoofse poort naar de F.Brunfautstraat en Ransfortstraat, een stuk korter en aangenamer - als groene wandeling.
    . Alle poorten van het park moeten open tijdens de openingsuren.

Top

Voorstel 4.03 | Nieuwe groene openbare ruimte in de Zwart-Paardstraat
Zie ook Voorstel 5.02.a| Het complex «Au Quai» inrichten (gedeeltelijk) als burenhuis.

In de hoek van de Zwart-Paardstraat werden verkrotte bouwsels afgebroken en een open ruimte gecreëerd. Een tijd lang was daar een zicht tot aan de oude bedding van het Zinneke. Nu staan er twee banale tentachtige nieuwe bouwsels. Op de terreinen ernaast van de ex-brouwerij Zwart Paard is intussen een project van het Woningfonds in eindfase. Men is er daar in geslaagd om de bebouwings- en straks de bewoningsdichtheid van dit bouwblok tot recordcijfers op te drijven. Er is een doorgang gemaakt tussen de Zwart-Paardstraat en het Zwart-Paardplein (F.Brunfautstraat]. Blijkt dat deze doorgang louter privé zal zijn en géén openbare ruimte!
    Het lijkt evident dat er compensatie moet komen wat betreft open, openbare en groene ruimte.
    Een openbare groene ruimte creëren die toegang biedt tot aan de bedding van het Zinneke ligt dus voor de hand.

    . Deze openbare ruimte biedt dan direct toegang tot het «Burenhuis Au Kai Maison des Voisins».
    . Het aanpalende centrum [Grrot-Eiland / Baita / ...] heeft dan ook een toegang tot dit openbare groene pleintje.
    . Als de vroegere bedding van het Zinneke ook openbare ruimte wordt, een wandelpad bijvoorbeeld, dan is er vanuit dit nieuwe pleintje een doorgang tot aan de Brunfautstraat 36-38.
    [Zie:
Voorstel 1.05 | F.Brunfautstraat 36-38 renoveren en creëren van een doorgang naar Belle-Vue].

Top

Voorstel 4.04 | Nieuwe openbare speelruimte in de Delaunoystraat - Vanderstraetenstraat

Op de hoek van de Delaunoystraat en de Vanderstraetenstraat, is er een vrij grote open plek waarop een soort garage-activiteit is gevestigd. Daar staat ook nog een overblijfsel van de Usine Pauwels, een internaat-fabriek van de utopische socialist Pauwels: de vierkante schoorsteen die ongeveer even oud is als België. Dit perceel staat ingekleurd als "Erfgoed op de inventarislijst DML".

Voorstel:
    . Dit stuk erfgoed aanleggen als een openbare ruimte met speeltuigen voor kinderen.
    . De schouw uiteraard bewaren.
    . De omringende muren als verikale tuinen aanleggen.
   
Top

Voorstel 4.05 | Bredere voetpaden (netto-afmetingen) zonder hindernissen

De voetpaden zijn veruit de belanrijkste openbare ruimtes. Het sociale leven in onze wijk speelt zich daar vooral af. Heel afwisselend en divers.
    Maar over het algemeen worden de voetpaden nog als een "restgebied" ingericht en gebruikt door veel openbare diensten en nutsbedrijven.
    De vuistregel is handig: wat niet kan op de rijweg voor auto's of op het fietspad, kan zeker niet op het voetpad. Allerlei palen, cabines, bakken, automaten, vuilbakken, vuilniszakken, bomen,... gewoon neerpoten of achterlaten. Gevolg: de netto bruikbare breedte van nagenoeg alle voetpaden is veel te smal.

a.| Voetpaden moeten continu voldoende breed zijn – minstens langs 1 kant van de straat – om te wandelen met een kinderkoets + kleuter die ernaast loopt en de wagen vasthoudt en zo in het zicht blijft van de (groot)ouder die de koets duwt.

b.| De "poteaux" die parkeren op het voetpad beletten, moeten op de rand van het voetpad geplaatst en niet 40 à 50 cm naar binnen. Als daarmee de rijweg te smal wordt, dan moeten conclusies getrokken:
    - fietsers kunnen niet langer in 2 richtingen rijden in 1-richtingstraten voor auto's;
    - parkeerstroken opofferen of ook differentiëren in de breedte [en zo de kleine stadsauto's promoten];
    - de rijweg kan in woonstraten
nog veel smaller gemaakt, met hogere en scherpere boordstenen zodat er geen poteaux nodig zijn [Zie in de oude wijken van Barcelona]. Dit biedt ook het voordeel dat er geen zwenkproblemen zijn om een garage in of uit te rijden.
    Aan de kant waar er parkeerplaatsen zijn moeten er geen poteaux meer geplaatst.
   
c.| De "poteaux" van Molenbeek zijn bijzonder slecht. Het concept is technisch verkeerd: ze breken bij het minste af aan de inkepening die onderaan (in het gietijzer!) is gemaakt. Ze zijn veel te hoog en te smal zodat ze een groot "hefboommoment" hebben – gemakkelijk los te wrikken en zelfs plat te leggen met wat "man-" of adolescentenkracht. Door de hoogte hinderen ze ook nog extra de voetgangers – je botst er met de handen tegen.

d.| Andere palen (verlichting; verkeer;...) vervangen de 'poteaux'.

e.| Bomen nemen nooit ruimte af van het voetpad
, (tenzij er ruimte genoeg is uiteraard) maar wél van de parkeerstrook. Voetgangers hebben voorrang boven bomen.

f.| Attributen van openbare en nutsvoorzieningen (cabines voor electriciteit en communicatie; betaalautomaten; aansluitingen voor de brandweer en electriciteit (markten); fietsrekken, brievenbus, vuilbakken,...) groeperen en de ruimte ervoor nemen op de parkeesrtrook. Zoveel mogelijk in combinatie met de bushaltes, de plaats voor (ondergrondse) afvalcontainers,...

Top

Voorstel 4.06 | Voetgangers kunnen ook diagonaal beschermd oversteken

De hele perimeter van het wijkcontract moet normaal «zone 30» worden. Er zijn overal in de buurt ofwel crèches, of scholen, of kinder- en jongerenlokalen, of gewoon massaal veel kinderen die er wonen.

Alle kruispunten moeten per definitie «zone 10» worden [zoals nu in Duitsland verschillende historische steden helemaal «zone 10» zijn]. Dat betekent dat elke automobilist (en fietser) op elk kruispunt vertraagt en kan stoppen.

Alle kruispunten zijn dus volledig 1 groot «zebrapad» waar voetgangers (en fietsers op wandelsnelheid) ook diagonaal kunnen oversteken.

Top

Voorstel 4.07 | Geen kasseien meer als rijwegbekleding | Wél voor parkeerstroken

Kasseien dateren van de middeleeuwen, en de regelmatig gehouwen kasseien van de 19de eeuw. Toen was dit een grote vooruitgang voor het transport, de veiligheid, de properheid en het comfort in de stad.
Nu is dat omgekeerd:
- een kasseiweg veroorzaakt veel groter overlast aan lawaai in de stad. En het allerergste zijn korte stroken kasseien (bij een drempel bv.) in een voor de rest geasfalteerde weg;
- kasseien veroorzaken grotere sleet van de banden en dus meer (fijn) stof;
- kasseien zijn veel moeilijker proper te houden: klein vuil kruipt ertussen en haakt zich vast; niet proper te maken door met een water- en luchtspuit het vuil bijeen te spuiten;
- voor fietsers en brommers veel gevaarlijker en oncomfortabel;
- bij het oversteken door voetgangers, met kinderwagen of in rolstoel, oncomfortabel tot ronduit gevaarlijk

Besluit
:
- bij de heraanleg van de straten, nergens nog kasseien voorzien voor de rijweg.
- wél voor de parkeerstroken - maar dan moeten de kasseien met grotere tussenvoegen gelegd, zodat er meer water in de grond kan sijpelen en er een groenontwikkeling mogelijk is in de voegen.

[In Molenbeek is het tot hiertoe nog niet in voege, maar voor het geval iemand toch het slechte voorbeeld van Brussel-Stad zou willen volgen:
- in geen geval kasseien voor voetpaden en voetgangerszones. Ze zijn gewoon schadelijk voor de hersenen van kleine kinderen die in een kinderwagen op een kasseivoetpad het equivalent meemaken van een trilbetonmachine.]

Top

Voorstel 4.08| Creëren van een groene ruimte en/of een afgesloten speelpleintje voor peuters in de Kolomstraat 34
Zie ook Voorstel 1.11 | Bouwen van sociale woning(en) in de Kolomstraat 34.

Top

Voorstel 4.09| De hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat als ontmoetingsplek inrichten
Zie ook Voorstel 5.09| Een terras op de hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat

Dit is momenteel een vrije ruimte. Zelfs mooi zoals ze is: het dolomietzand geeft een zuiderse tint; de grote muur biedt een waaier aan informatie over het verleden, een mooi gedicht, graffiti met de frustraties van vandaag,...
    Er moet niet veel aan gebeuren.
    . een fatsoenlijke oplossing gevonden dat er nooit wagens op kunnen. Bv door een diepe greppel met stromend water rondom. Dit is de plek waar ooit het Zinneke stroomde.
    . vast comfortabel zitmeubilair. Stoelen en banken met rug- en soms ook armleuningen. Zoals de vaste stoelen die overal in Barcelona op pleintjes zijn gezet. (In Parijs staan ze ook, maar los.)
    . bushalte (en nachtbus)
    . uitrusting voor kleine spektakels: straatheater en muziek...
    . terras, uitgebaat door het sociaal restaurant "Les Uns & les Autres". Een flexibel afdaksysteem.
   
[Zie Voorstel 5.09| Een terras op de hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat]

Top


9 voorstellen binnen het
Luik 5: socio-economische herwaardering van de wijk

voor het wijkcontract Cinema-BelleVue in Molenbeek 2009-2013


Voorstel 5.01| Oprichten van een buurtclub voor jongeren, rond muziek, dans en (gevechts)sport .
Met een link naar voorstel 5.02.

Argumenten:
. Grote nood aan vaste initiatieven voor jongeren: waar niet het "shopping"-karakter bepalend is (vrij kunnen kiezen tussen het aanbod aan activiteiten) maar wel het engagement in een club, een groep. Met de klassieke sportclub als model waar de groepscompetitie dwingt tot samenwerking en dus respect en samenwerking.
. De nood aan goede buitenschoolse activiteiten is hoedanook zeer groot in de buurt (sport, spel, arstistiek, sociaal). Het huidige aanbod – zelfs met de recente inspanningen in het Huis van Culturen, is ver onvoldoende. Deze nood zal alleen maar stijgen want de demografische evolutie voorspelt stijging van aantal kinderen / jongeren in Brussel en ondermeer vooral in Molenbeek.
    Goede en vaste na- en bijschoolse activiteiten voor kinderen en jongeren zijn zoals kinderdagverlijven een noodzakelijke infrastructuur: ze bepalen in sterke mate of de ouders kansen kunnen benutten om te werken, te studeren, bij te scholen en dus sociaal en cultureel te emanciperen en te "renderen".

. "Competitie" is een belangrijke element. Waarbij sport het model is.
    Omwille van de gezondheid en omdat sport zowat het enige is waar jongeren nog de noodzaak van samenwerken en discipline erkennen (daarom nog niet altijd direct aanvaarden).
    Gezondheid, clubverband, en competitie zijn ook de redenen waarom in de negentiende eeuw binnen de proletarische buurten en organisaties fanfares en voetbalclubs werden opgericht en een competitiesysteem voor beide werd uitgebouwd.

a. De Braziliaanse muziek / sport / dans is een mogelijkheid. Er bestaan in Molenbeek een aantal initiatieven die precies dit "Braziliaanse" als gemeenschappelijke hebben:
    . de sambagroep Batuqueria gebruikt de zaal van de Vaartkapoen als repetitieruimte en een van de leiders wil graag een jongerengroep in Molenbeek opstarten en artistiek leiden;
    . het DansCentrumJette (maar gesitueerd en actief in Molenbeek) en het Huis van Culturen hebben expertise en ervaring in huis wat betreft de Brazilaanse "gevechtsdans", de capueira.
    . de Brussels Brazilian Jiu Jitsu Academy is heel actief in Molenbeek (in scholen, op straten en pleinen, in naschoolse werkingen);
   
b. De sociale, pedagogische en educatieve expertise moet samengevoegd met de sportieve en artistieke. Daarom kan de recrutering van de jongeren het best via de vaste structuren binnen de perimeter waar deze jongeren al een vastere band mee hebben: de scholen / les Maisons de Quartiers / La Rue / Bonnevie /...
   
c. Een echt clubverband en -werking.
    . Stages organiseren op verplaatsing (kamp).
    . De ouders betrekken in het organiseren en omkaderen van dergelijke activiteiten.
   
d. Engagementen vooraf in vaste planning vastleggen
    . Inschrijven in het project zinneke 2010 en 2012 en in de buurtfeesten binnen de perimeter tot 2013.
    . "Contractueel" vastleggen dat er gewerkt wordt naar publieke optredens op deze momenten. Analoog met competitiemomenten in de sport en de cultuur.
    . Regelmatig "toonmomenten" organiseren waar nieuwe leden kunnen aansluiten en meedoen.
    Daarmee krijgt de club – naast het "van de straat houden" van kinderen en jongeren – de sociale opdracht om mee te zorgen voor animatie in de buurt.

e. Probleem: blijkt dat er binnen de perimeter van het wijkcontract geen infrastructuur beschikbaar is om dergelijke club te huisvesten en te laten repeteren. Een vaste stek is voor dergelijk clubwerk belangrijk.
    Voorlopig op te lossen door de infrastructuur van een school (turnzaal) te gebruiken?
    Voor een duurzame oplossing: zie voorstel 5.02.
Top

Voorstel 5.02 | Inrichten, verbouwen of bouwen van een Burenhuis [Maison des voisins] voor de Brunfaut-Ransfortbuurt

Argumentatie:
a.
Het ontbreekt binnen de perimeter aan een echt burenhuis: een ruimte van en voor de buren. Een plek voor ontmoeting, creatie, experiment, workshop, ontspanning, tonen,...
    Beschikbaar voor de bewoners, vooral tijdens de uren die normaal voor dergelijke dingen bestemd zijn: na de school en/of na het werk [avond, weekend, vakantie].
    Ideaal is een ruimte:
    - grenzend aan groen (park of tuin) of aan een open ruimte (plein) of aan een binnenruimte (koer). Het moet dus geen "rustige plek", ergens in een park zijn. IntegendeeL. Het kan best op kruispunt van voetgangers en fietsers zijn, een ontmoetingsplek dus.
    - met een zaaltje waar 50 à 100 personen aan tafeltjes kunnen zitten (cafetaria)
    - zonder te veel hindernissen (kolommen, trappen...) zodat er kan gedanst worden en gerepeteerd
    - zodanig gesitueerd dat er ook 's avonds life muziek kan gemaakt (repetities / optredens)
    - voldoende hoog om er klein podium te zetten voor beperkte optredens
    - met wanden waar tentoonstellingen kunnen aangebracht
    - waar een concierge of een verantwoordelijke kan wonen
  
b. Er zijn binnen de perimeter nogal wat instellingen, diensten en organisaties die ruimtes ter beschikking hebben. Die zijn  meestal al overbezet en dit zal met de toenemende demografische druk nog groter wordt.
    Probleem: al deze ruimtes worden uitsluitend/vooral tijdens de werk- en schooluren gebruikt en zijn onbeschikbaar of heel moeilijk, daarbuiten. Er zijn nergens nog concierges (buiten de Vaartkapoen) en telkens stellen zich problemen van beveiliging (afsluiten en alarmsystemen), verzekering en verantwoordelijkheid; ook financieel is het dikwijls een probleem.
   
c. We onderzoeken verschillende mogelijkheden maar geven de grootste voorkeur aan deze locaties waar niet moet nieuw bijgebouwd worden.
   
Voorstel 5.02.a| Het complex «Au Quai» inrichten (gedeeltelijk) als burenhuis.
Zie ook mijn voorstel 1.13 van het luik Sociale woningen
    . Naast een woongedeelte bestaat dit complex uit een industriëel gebouw met 3 bruikbare ruimtes van 300 m2 (gelijkvloers en 2 verdiepingen).
    . Men kijkt uit, direct op het kanaal en er is een mogelijkheid om in de Zwart-Paardstraat een stukje bijkomende openbare en zelfs groene ruimte te creëren, met zicht en toegang tot aan de oude bedding van het Zinneke. [Zie voorstel
4.03 | Nieuwe groene openbare ruimte in de Zwart-Paardstraat].

Ofwel: Voorstel 5
.02.b
| Een «burenhuis» voorzien in het gemeentelijk complex Belle-Vue.

Ofwel: Voorstel 5.02.c| Delen van La Fonderie als burenhuis gebruiken.
    . Op de site van La Fonderie is een "ideale" ruimte aanwezig en onderbenut: het cafetaria. La Fonderie heeft een grote bovenzaal ter beschikking die nog steeds onderbenut is. Samen met de eigen tuin en het Fonderie-Park zijn dit prachtige expositieruimtes.
    . La Fonderie heeft plannen om de historische site van de bronsgieterij helemaal terug op te bouwen. Vooreerst moet nagegaan worden in hoeverre dit gewenst, nuttig of nodig is, rekening houdend met alle factoren in de buurt. (Een belangrijke brok open en vergroende ruimte zou terug verloren gaan!). Deze plannen zullen waarschijnlijk niet in de nabije toekomst gerealiseerd worden.
    Dus kan er een tijdelijke regeling gevonden worden (5 à 10 jaar). Enkele "ruines" van de Fonderie-site komen ook in aanmerking om als buurtruimte in te richten. Bv in een combinatie van de bestaande muren en tijdelijke architectuur (met recuperatiemateriaal / met sterke tenten...).

Ofwel: Voorstel 5.02.d| De hal en/of de turnzaal van Ecole 10 als burenhuis gebruiken
Zie Voorstel 5.05| Ecole 10 openen naar en bruikbaar maken voor de buurt
  
Ofwel: Voorstel 5.02.e| Een burenhuis bouwen in het Fonderie-Park
    Dit moet de allerlaatste optie blijven: schaarse openbare groene ruimte inleveren om te bebouwen. Het kan dus alleen waneer elders in de buurt compenserende nieuwe openbare groen ruimte wordt gecreëerd (bv. in de hoek van de Zwart-Paardstraat).

Top

Voorstel 5.03| Ondersteuning van de Vier-Windenschool in de steigers
Dit voorstel wordt afzonderlijk, vanuit de Raad van Bestuur van de Vier-Windenschool ingediend.

Top

Voorstel 5.04| De industriële hal in de Delaunoystraat 18, als sporthal inrichten

Ter hoogte van de Delaunoystraat nr. 18 is er een imposant grote en hoge industriële hal, in goede staat (ik schat, gebouwd in de jaren '70 of zelfs '80). Die wordt nu gebruikt als centrale stelplaats van de kleine veegmachines van Brussel-NET. Deze hal heeft een annex, even hoog maar smaller, met ingang in de Onafhankelijkheidsstraat.
    Deze hal kan zo gebruikt worden als sporthal voor grotere binnensporten: zaalvoetbal, basketbal, volley, hockey, tennis,...
    Brussel-NET benut deze ruimte dus ver beneden de intrinsieke waarde ervan. Maar uiteraard kan men deze belangrijke werkplaats niet opgeven,
er zijn een 200-tal mensen (laaggeschoold) tewerkgesteld!

Voorstel:
. Eerst gaat men op zoek naar een gelijkwaardig alternatief voor de stelplaats van Brussel-Net. Het gaat uitsluitend om stelplaats en is dus geen herstelplaats. Het gaat om kleinere wagens. Brussel-NET zal ook de stelplaats op de Ninoofse Poort moeten verlaten voor de aanleg van het voorziene park. Misschien kan er naar een gezamenlijke oplossing uitgekeken worden. Tegenover de ingang in de Onafhankelijkheidsstraat ligt trouwens een kleinere (oorspronkelijke) stelplaats van Brussel-NET. Ook deze zou efficiënter kunnen ingericht worden.
    Het grote industriële hoekgebouw Onafhankelijkheidsstraat - Vanderstraetenstraat (ook in goede staat en zelfs fatsoenlijk van uitzicht) wordt nu absoluut ondermaats gebruikt door enkele geömproviseerde "winkels". Het is een solide betonconstructie, misschien wel geschikt om parkeergarage van te maken. De werknemers van Brussel-NET met wie ik sprak, vragen uitdrukkelijk naar parkeerplaatsen of garage voor hun auto's. Ze moeten om 5 uur 's morgens beginnen en kunnen er dus niet met openbaar vervoer geraken.

. Als die wisseloplossing er is voor Brussel-NET, dan hebben we er in de buurt direct 2 grote sportruimten bij!

Top

Voorstel 5.05| Ecole 10 - La Cité des Enfants, openen naar de buurt.

De gemeenteschool Ecole 10 in de Ransfortstraat - E.Pierronstraat draagt verschillende lidtekens:
    - het ontbreken van verdiepingen na de aardbeving (in 1917 ?!);
    - het dichtmetselen met banale stenen in de E.Pierronstraat;
    - het afsluiten van die muur met een stalen gevangenispoort;
    - het plaatsen van stalen grilles voor alle ramen op het gelijkvloers.
Er zijn de laatste jaren grote verfraaiingswerken gebeurd, binnen en aan de buitenzijde. Maar de school blijft een "burcht" binnen de buurt. Ze geeft een signaal: "opgepast, wij vertrouwen jullie niet!".

Voorstellen:
a.| De grilles voor alle vensters verwijderen.
    Als er een "veiligheidsprobleem" zou zijn dan kan dit opgelost door sterker glas in de ramen te steken. Of voorzetramen in plexiglas of polycarbonaat (onbreekbaar).

b.| De muur in de E.Pierronstraat vervangen door iets transparant, zonder hekken- of grille-karakter. Dit kan (kunst)glas zijn, mozaïek met grote doorkijkgaten, groene structuur (zoals  in de Kortrijkstraat aan de gemeenteschool de Windroos), ...
     Dit kan best gerealiseerd worden door een artistiek project door de kinderen van de school zélf, samen met groepen uit de buurt?

c.| De stalen gevangenispoort vervangen door een vriendelijke "deur".

d.| Herinrichting van de straat: voetpaden en rijweg
- Het dranghekken op het voetpad in de Ransfortstraat vervangen door een groene structuur. Zoals aan school 7 in de Ribeaucourtstraat.

- De voetpaden aan de 2 ingangen verbreden. Dit zijn verzamel- en ontmoetingsplekken. Ze moeten plaats bieden aan een groepje moeders of wachtende kinderen, een klas op stap, en toch de doorgang vrij houden voor voorbijkomende voetgangers (breed genoeg voor kinderwagen).
    De parkeerstroken liggen nu aan de overzijde van de straten. Dat is dus verkeerd. Als ze voor dit deel van de straat aan de schoolzijde liggen, kan het voetpad voor de ingangen verbreed worden.

e.| Begroening van daken en muren en deze ook «duurzaam» bekleden
- Het lage plat dak op het hoekgedeelte beplanten met overdadig groen zodat planten (en bloemen) volume hebben naar boven en naar beneden (afhangend).
    In functie van het groene zicht (vanop de straat vooral), voor de isolatie van het gebouw en voor een betere waterbeheersing.

- De grote "blinde" muren beplanten en vertikale tuinen van maken. Afgewisseld met zonnepanelen en windmolens. Ze zijn zuid- en westwaarts georiënteerd.

f.| Delen van de school ter beschikking stellen van de buurt
- De turnzaal als oefenzaal of atelier voor muziek, zang, dans, sport, bricolage,...
- De grote hal (le préau): idem

g.| Op het
plat dak van het lagere hoekgedeelte een totaal nieuwe architectuur toevoegen voor een kinderkribbe.
Een duidelijk signaal geven dat Molenbeek en deze buurt «investeert in de toekomst».

Top

Voorstel 5.06| Een «Jeugdhok» voor de verschillende jeugdbewegingen samen.
Zoeken naar een plek waar Chiro, Patro, Scouts, .... een eigen lokaal kunnen beheren en als uitvalsbasis gebruiken voor hun activiteiten.

Top

Voorstel 5.07| Festicanal 2011 :: Een artistiek project in/op/langs het kanaal

De perimeter van dit wijkcontract omvat een heel groot deel van de Molenbeekse kanaaloevers.
Het is het moment om een project te lanceren dat weliswaar verder reikt dan deze perimeter, en zelfs verder dan de gemeente Molenbeek – ook Brussel-Stad en Kuregem [Anderlecht] moeten hier (op termijn) bij betrokken worden.
  
Voorstel:
a. In 2011 een «festicanal» organiseren: een kunstenfestival in/op/langs het kanaal.
    Het kanaal gebruiken als kunstencanvas: het water zelf, de wanden van het kanaal, de (nieuw aangelegde) kaaien en oevers, de vele kunst- en cultuurcentra die aan of rond het kanaal zijn gevestigd.
    Alle kunstvormen kunnen hier aan bod komen: binnen en buiten, vast en ambulant, podiumkunsten, litteratuur, plastische kunsten, electronische kunten, water- / vuur- en lichtkunsten, enz.
    De twee laadinstallaties (geclasseerde monumenten ?) moeten een vaste plaats krijgen in dit kunsten-project.
    Bouwwerven (met hun kranen en stellingen) langs het kanaal (Belle-Vue / Au Quai / Ninoofse Poort ...) zijn goede situaties om artistiek mee om te springen. (Zie bv naar de stelling rond het Magrittemuseum.)

b. Vanaf nu een overkoepelend artistiek platform opzetten: caNar.
     Een waardige tegenhanger / complement, misschien een "filiale" van: boZar.

De site Belle-Vue is veruit het meest markant en dominant aan het kanaal. (Kan ook best zo blijven!) Het zou goed zijn als Belle-Vue het symbool, de trekker, de "eyecatcher" van dit festicanal zou worden.


c. Binnen het wijkcontract de middelen voorzien om de organisatorische, financiële en logistieke mogelijkheden te verkennen, in kaart te brengen en aanzet te geven tot een artistieke structuur.

Top

Voorstel 5.08| Zinnekes @ Molenbeek in 2010 en 2012, ...

De «Zinneke Parade» is sinds 2000 een tweejaarlijks artistiek en sociaal project. Het brengt mensen in en buiten Brussel bijeen om onder de leiding van een artiest samen te denken, te dromen te werken en te creëren zodat er iets nieuws en moois ontstaat dat de moeite loont om via een parade in de stad te tonen.
    Vanaf de eerste parade hebben al tientallen verenigingen, instellingen en individuen in Molenbeek meegewerkt aan een van de Zinneke Parades. Vorig jaar trok de vijfde Zinneke Parade op 31 mei door het centrum van Brussel-Stad. Het thema van het project en de parade was: water.
    De voorbereidingen van de parade 2010 zijn zopas gestart. Het thema is nu: Aan tafel | A table.

«Zinnekes @ Molenbeek» is op 17 mei 2008 voor het eerst in laag Molenbeek gerealiseerd. Dit project vertrekt enerzijds van het Zinneke project zoals hierboven kort beschreven maar voegt er een tweede peiler aan toe.
    . Er werd een netwerk van buurtfeesten geweven. Sommige hadden al een zekere "traditie" zoals de Ransfiesta in de Ransfortbuurt, andere waren naar aanleiding van dit feestproject op poten gezet.
    . De groepen van de Zinneke Parade 2008 die in Molenbeek bezig of ontstaan waren werd gevraagd om een «soumonce», een soort preparade of algemene repetitie, te houden "voor eigen publiek" door deze buurtfeesten.
    . En aan deze buurt- en feestcomités werd gevraagd iets speciaals te doen als blijk van verwelkoming van deze paraderende zinnekes: versiering van de straten, animaties,...

Dit blijkt een goede formule en is voor herhaling vatbaar in mei 2010 en 2012, 2014,...
- De deelnemende zinnekes in Molenbeek krijgen extra motivatie omdat ze veel directer voor eigen publiek kunnen tonen wat ze kunnen.
- De zinnekes en hun parade komen heel dicht bij de mensen, in hun eigen buurt.
- Het verwelkomen door het versieren van de straten, is een fantastische mogelijkheid om alle soorten en veel mensen en organisaties mee in het project te betrekken.
    [In de Ransfortbuurt werden meer dan 550 verschillende "vliegende vissen" gemaakt door honderden kinderen en volwassenen, in scholen, sociale en socio-economische organisaties. Er liep een inzameling van lege plastic waterflessen om daarmee een «waterdak» in de straat te creëren en zo een sensibilisering rond drinkwater en recyclage te versterken.]
- Een groot deel van laag Molenbeek - nagenoeg de hele perimeter van het wijkcontract Cinema-BelleVue – was deze namiddag samen in feest.
- Elk van de buurtfeesten kreeg een sterke artistieke meerwaarde.

Dit project werd in 2008 slechts laattijdig en met heel beperkte krachten op stapel gezet. De mogelijkheden werden nog heel sterk onderbenut tot helemaal niet aangeboord.

Voorstel:
In het kader van het wijkcontract de krachten en middelen ter beschikking stellen om zo intensief mogelijk een Zinnekes @ Molenbeek in mei 2010 te organiseren.
    . Vanaf september-oktober 2009 de mobilisatie en concrete planning starten. Alle mogelijke partners contacteren en sensibiliseren – van alle netten en gemeenschappen; privé en openbare;
amateurs en professionelen; scholen; culturele, artistieke, sociale, sport- en jeugddiensten; clubs,... Binnen de perimeter komen we al snel aan vele tientallen mogelijke partners. Er is ook een groot potentieel aan artiesten aanwezig binnen de perimeter, individueel of georganiseerd in collectieven, organisaties, bedrijven, gezelschappen,...

Top

Voorstel 5.09| Een terras op de hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat
Zie ook Voorstel 4.09|
De hoek Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat als ontmoetingsplek inrichten.

In laag Molenbeek is er over het algemeen gebrek aan cafés, cafetaria's, restaurants, waar ook alcoholische dranken te verkrijgen zijn.
    Er is – misschien mede daardoor? – nood aan een ontmoetingsplaats voor alle bewoners, passanten en gebruikers in de wijk. Oudere bewoners in de Brunfautbuurt bijvoorbeeld, kunnen nu nergens naartoe voor een pintje en een babbel.
    Het sociale restaurant in de AJJA-site «Les Uns & les Autres» is een schot in de roos op dat punt. Het is een echte ontmoetinsplek geworden. Ook voor veel ex-bewoners van laag Molenbeek die nu in hoog Molenbeek wonen.
    De werkingsmiddelen en dus openingsuren van dit project zijn echter nog beperkt.

Voorstel:
- De openingsuren van
«Les Uns & les Autres» kunnen uitbreiden tot na de werkuren en in het weeekend.
- Op de openbare ruimte van de hoek
Gentse Steenweg + Graaf van Vlaanderenstraat – zeker in de zomer, een terras-infrastructuur uitbouwen.
    Dit kan een aangepaste, lichte en transparante architectuur zijn, flexibel en zelfs voor het grootste gedeelte mobiel = afbreekbaar in de winter.
Top